Vaste planten vormen een goede aanvulling op de bomen en struiken in de tuin. Met name nectarrijke bloemen trekken insecten aan, die weer belangrijk voedsel zijn voor vogels en vleermuizen. Bloemzaden zijn weer aantrekkelijk voor vogels, knaagdieren en vele andere diertjes.

Tips voor de bloemenborder

• Zorg dat er het gehele seizoen bloemen in de tuin zijn die insecten graag bezoeken. Daarbij geldt dat meer variatie meer soorten insecten aantrekt. Veel soorten bloemen zijn namelijk zo gebouwd dat alleen bepaalde insecten bij de nectar kunnen. Er zijn bloemen gespecialiseerd op bijvoorbeeld hommels of vlinders. Andere bieden voor elk wat wils. Een aantal soorten bloemen zijn duidelijk populairder dan andere.
• Hou bij de keuze van de beplanting rekening met de standplaats. De grondsoort en de hoeveelheid zon moet aansluiten bij de eisen die een plant stelt. Informeer bij het tuincentrum, of zoek in tuinboeken naar de standplaatseisen van planten.
• Denk bij het kiezen van beplanting ook aan kruiden. Deze zijn niet alleen geliefd bij de mensen, maar ook bij de dieren in de tuin.
• Probeer de tuin zo in te richten dat niet overal intensief onderhoud nodig is.
• Laat vooral 's winters uitgebloeide stengels en dergelijke zo lang mogelijk staan.
• Beperk het winterklaar maken van de tuin tot die plaatsen die direct in het zicht liggen.
• Als bemesting nodig is, gebruik dan compost of dierlijke mest. Deze meststoffen stimuleren het bodemleven en dragen bij aan een betere waterhuishouding. Dit is van belang voor een gezonde plantengroei.
• De beplanting in de tuin kan zorgen voor veel afval. In grotere tuinen kan dit vaak goed worden gebruikt in composthopen, rommelhoeken en takkenwallen, wat verrijkend werkt voor het leven in de tuin. Een andere mogelijkheid is het scheiden van tuinafval. In veel gemeenten wordt dit apart opgehaald en verwerkt tot compost.
• Tuinen van nieuw opgeleverde woningen kunnen niet atlijd zomaar beplant worden. De bodem heeft geen goede structuur en het bodemleven ontbreekt nog. Het is noodzakelijk om dan eerst de bodem te verbeteren met veel tuinaarde of compost. Een andere mogelijkheid is om nog even te wachten met de definitieve beplanting, en bijvoorbeeld het eerste jaar alleen een zomerbloemenmengsel te zaaien. Ook dit verbetert namelijk de bodemstructuur. Is de grond erg zwaar, dan kunt u overwegen het eerste seizoen ook wat aardappelen te poten. Die breken de klei, ze bieden groen blad, bloeien niet onaardig en geven uiteraard een aardappeloogst.

Aantrekkelijke bloemen voor mens en dier

Milieu Centraal heeft lijsten samengesteld met zomerbloeiende vaste planten en planten die in de nazomer en herfst aantrekkelijk zijn voor mensen en dieren.

Bloemenborder voorjaar

• Sleutelbloem, beter bekend als Primula. Bekende kleurrijke voorjaarsbloeier, van maart tot mei. Ook geschikt voor bakken en potten.
• Longkruid (Pulmonaria). Gevlekt blad, en in april en mei bloemen van blauw tot rood. Goede bodembedekker voor een koele schaduwhoek.
• Hondsdraf (Glechoma hederacea 'Variegata'). Gezellig bont kruipertje, ook geschikt voor de zg. 'Hanging baskets'. Bloeit van april tot in juni.
• Zenegroen (Ajuga reptans 'Atropurpurea'). Donkerbladig inheems kruipertje met blauwviolette kaarsjes van mei tot juni.
• Damastbloem (Hesperis matronalis). Sterke plant met heerlijk geurende bloemen in mei en juni.

Bloemenborder zomer

• Kattenstaart (Lythrum salicaria*). De kattenstaart is een moerasplant, die het echter in de bloemenborder ook prima doet, zolang het niet al te droog is
• Duizendblad (Achillea). Ook een belangrijke waard- en voedselplant voor insecten. Er zijn meerdere soorten verkrijgbaar met gele, witte, of rose bloemen.
• Dropplant (Agastache). Een plant met een opvallende anijsgeur, die liever droog dan te nat staat. De bloemen zijn aantrekkelijk voor vlinders en andere insecten.
• Zonneroosje (Helianthemum). Het zonneroosje is een laag kruipend plantje voor een zonnige plek op de voorgrond. Van mei tot juli verschijnen de bloemen die voor zo'n fijn plantje behoorlijk groot zijn. Kleuren variëren van geel tot oranje, zalm, brons en rood.
• Hartgespan (Leonurus cardiaca*). Een waardevolle plant voor honingbijen en wilde bijen. Bloeit lila in juni en juli, en heeft grijsgroen blad.

Bloemenborder (nazomer/herfst)

• Leverkruid (Eupatorium cannabinum*, Eupatorium purpureum). Het inheemse leverkruid, ook wel Koninginnekruid genoemd, is een magneet voor bijen en vlinders.
• Guldenroede (Solidago, diverse cultivars). Guldenroede is een sterke plant en groeit ook op moeilijke plaatsen, zolang het maar geen diepe schaduw is. Rond de gele pluimen zoemen de bijen.
• IJzerhard (Verbena bonariensis). Deze opgaande plant met paarse pluimpjes is de vlinderstruik onder de vaste planten.
• Herfstaster (Aster novi-belgii). De herfstaster is veelzijdig. Bloemen voor de bijtjes, en zaden voor de vogels.
• Hemelsleutel (Sedum telephium 'Herbstfreude', Sedum spectabilis). Een makkelijke plant met roze bloemschermen waar altijd insecten op te vinden zijn.