 Het probleem met bomen in tuinen is dat bomen vaak snel veel te groot worden. Met speciaal gekweekte vorm- en leibomen hoeft dat niet meer. Hun populariteit groeit dan ook snel. Ook doordat ze met hun strakke vormen zo perfect in moderne én klassieke tuinen passen. Er zijn tal van in vorm gesnoeide en geleide soorten bomen te koop; uw hovenier kan u advies geven.
Leibomen waren al in de antieke oudheid bekend: in het platte vlak geleide en geschoren bomen stonden al bij het begin van onze jaartelling in iedere Romeinse tuin. Vooral leifruit van appels (Malus), peren (Pyrus) en pruimen (Prunus) is ook nu nog heel belangrijk: leifruitsoorten geven maximale opbrengst van hoge kwaliteit op een klein oppervlak en alle soorten bloeien prachtig. Net zo bekend zijn de schitterende leilindes, bijvoorbeeld de zomerlinde (Tilia platyphyllos), maar ook esdoorns (Acer), haagbeuk (Carpinus), iep (Ulmus) en diverse andere boomsoorten laten zich graag leiden. Bij de vormbomen zijn vooral de plat geschoren platanen die als een dak de Zuid-Europese dorpspleinen overspannen, heel bekend. Maar zulke platte tot parasolvormige ‘daken’ zijn ook mogelijk met soorten als moerbei (Morus) en opnieuw linde. Zo’n boom staat prachtig bij uw terras. Zuilvormen (als u dat wilt zelfs tot onderaan betakt) zijn er van esdoorn, haagbeuk, linde, beuk enz. Bolvormen op stam kunnen zo gesnoeid zijn, maar er zijn ook soorten die de ronde kroon al van nature hebben (Catalpa bignonioides ‘Nana’, Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’). Verder zijn er blokvormen en piramidaal gesnoeide bomen en allerlei knotbomen zoals de knotwilg. Ook dat zijn in feite vormbomen, net als de vele rijkbloeiende sierkersen (Prunus) die met allerlei kroonvormen (van bol tot zuil) leverbaar zijn.
Strakke vormgeving is bepalend voor de hedendaagse tuinarchitectuur. Lei- en vormbomen passen daar perfect bij. Zeker als zonnedak op 2,5 m boven een terras, als prachtige groene en bloeiende wand langs toegangspad of schutting, als afscheiding of als hoge ‘haag op poten’ om inkijk te weren. Plant geen besdragende bomen boven uw terras als de vruchten vlekken geven, zoals bijvoorbeeld met de zwarte moerbei het geval is, en vraag bij aanschaf naar het onderhoud. Dat verschilt per soort, maar leibomen (vooral fruitsoorten) vragen wat meer gedetailleerde snoei en verzorging.
Leifruit
Leivormen van fruitbomen worden altijd in een plat vlak gesnoeid, meestal verticaal, maar het kan ook horizontaal. Denk daarbij aan een moerbei in dakvorm (eigenlijk heet het dan een vormboom) of appeltakken die langs latten over een pad heen worden geleid. Dat wordt de tafelvorm genoemd. Leiperen worden heel vaak in een strakke V- of U-vorm gesnoeid. Bij een waaiervorm is de harttak (de verlengde stam) weggesnoeid en worden de takken in waaiervorm aangebonden. Bij een palmet zit die harttak er nog wel in. Bij een snoer wordt de harttak aangehouden en worden de zijscheuten sterk gesnoeid. Het schuin plaatsen van snoeren remt de groei en bevordert de vruchtbaarheid. Zo geplant heet zo’n rijtje snoeren een cordon. Zo zijn er meer leivormen, die u vaak al voorgevormd kunt kopen. Bij het snoeien komt het erop aan zoveel mogelijk vruchthout (vaak korte takjes aan de stam of zijtakken) te bewaren of te vormen. Uw hovenier kan dit voor u verzorgen.
De beste soorten
Bij appels (Malus) die als snoer worden geleid moeten de vruchten aan het eenjarige hout worden gevormd. Dat kan bijvoorbeeld met ‘Jonathan’ en ‘Golden Delicious’, maar er zijn veel meer geschikte rassen. De meeste perenrassen (Pyrus) laten zich ook goed leiden. Moerbeien (Morus, met witte, dieppaarse of roze vruchten) zijn prima leibomen, net zoals perziken, nectarines en zelfs abrikozen en amandelen. Ook pruimen, kwetsen, kroosjespruimen en kersen zijn heel geschikt. De laatste zijn allemaal Prunus-soorten. Keuze genoeg dus. En daar komen klimmers zoals druif, kiwi, Japanse wijnbes (Rubus phoenicolasius), bramen, klimrozen (bottels!) nog bij. Zelfs de vijg is plat te snoeien. En allemaal geven ze verrukkelijke vruchten, terwijl de meeste schitterend bloeien.
Vraag deskundig advies bij uw keuze
Sommige fruitsoorten, zoals veel appel- en perenrassen, hebben een ander ras als bestuiver nodig. Dat moet dan wel een ras zijn dat tegelijkertijd bloeit en liefst een ras dat op zijn beurt door het eerste ras kan worden bevrucht. Ook zijn niet alle fruitrassen even geschikt voor alle grondsoorten of alle omstandigheden. Dat moet u wel weten. Laat u dus goed adviseren.
|
Nu ook: Huren bij Hofkamp!
Trilplaat
|
Bosmaaier
|
Roterende Laser
|
Kettingzaag
|
Aanhangwagen, kiepbaar
|
Houtklover
|
|
Bomen